Grafikler


 * Günlük hayatta çerremizde bir çok hareketli ve bunların yaptığı hareketi görebilmekteyiz. Bu hareketlerden bazıları aşağıdaki gibidir.

1.Gölde doğrusal bir rotada sait hızla hareket eden bir kayık 2.Hareket halindeki asansör 3. Kırmızı ışığı görüp yavaşlayan araç 4.Yürüyen robot 5. Doğrusal bir yolda 80km/h'lik süratle giden araç 6. Eğimli arazide yuvarlanan top

Sizce günlük hayatta duyduğumuz veya gördüğümüz bu hareketlerden hangisi yada hangileri düzgün doğrusal harekettir? Bu hareketleri göz önünde bulundurarak düzgün doğrusal hareket olarak belirlediklerinizi not ediniz.

Belirlediğiniz düzgün doğrusal hareket yapan hareketlilerin konum-zaman ve hız-zaman grafiklerinin çizilip çizilemeyeceğini, şayet çizilebiliyorsa bu grafiklerin nasıl bir şekile sahip olacağını hiç düşündünüz mü? ||


 * [[image:33c41982-cf43-4979-b166-a5ebd8c68ba5.gif width="928" height="107" align="center"]]

Bir top sürtünmesiz zemin üzerinde şekildeki gibi bir hareket izlemektedir. Topun 0.1 saniyede 20 cm yol aldığına göre topun konum zaman ve hız zaman grafiklerini çiziniz.

1. Yaptığınız hesaplamalar sonucu elde ettiğiniz hız değerleri arasında nasıl bir ilişki var? 2. Çizmiş olduğunuz konum-zaman ve hız-zaman grafiklerini nasıl yorumlarsınız? 3. Hareketlinin hızının zamanla değişimi nasıl bir grafik oluşturdu? 4.Hız-Zaman grafiğini nasıl yorumlarsınız? ||


 * Düzgün doğrusal harekette,eşit zaman aralıklarında yolların alındığınız biliyoruz. Hız sabit kalır. Bu tür hareket yapan cisimler için konum-zaman grafiği eğimi, sabit olan bir doğru şeklindedir. Hız-zaman grafiği ise eğimi sıfır olan yani zaman eksenine paralel bir doğrudur. Bu grafiker aşağıdaki gibi görülmektedir. ||

Sizin üstteki etkinlikte çizmiş olduğunuz grafikler bu grafiklere benzemiyorsa sebebi işlem hatasıdır. Yukarıda düzgün doğrusal hareket için çizmiş olduğumuz konum-zaman grafiğinin eğiminin bir anlam ifade edip etmediğini hiç düşündünüz mü? Bu sorunun cevabını aynı etkinlikten faydalanarak cevaplamaya çalışalım. Düzgün doğrusal hareket yapan hareketli için bulunan konum-zaman grafiğinin eğimi ile bulunan hız arasında matematiksel bir ilişki vardır. Konum-zaman grafiğinin eğimi ile hız birbirine eşittir. Öyleyse konum-zaman grafiğinin eğiminin, hızın büyüklüğünü verdiğini söyleyebiliriz. Düzgün doğrusal hareket yapan bir hareketlinin hız büyüklüğünü hesaplamak için iki farklı yöntem kullanılır. Bu yöntemlerden biri fen ve teknoloji dersinden hatırladığımız __x=v.t__ eşitliği, diğeri ise üstte çizmiş olduğumuz konum-zaman grafiğinin eğiminin hesaplanması yöntemidir.
 * media type="file" key="konum.swf" width="443" height="285" || media type="file" key="konum2.swf" width="444" height="277" ||

Düzgün doğrusal hareket için çizilen konum-zaman grafiğinin eğimi hıza eşittir. Konum-zaman grafiği ile hız büyüklüğü arasında bir ilişki olduğunu keşfettik. Peki, buna benzer bir bağlantı acaba hız-zaman grafiği ile yer değiştirme arasında var mıdır?
 * media type="file" key="konum33.swf" width="949" height="364" ||

Bu sorunun cevabını bulabilmek için aşağıdaki etkinliği yapalım.
 * media type="file" key="bagil3.swf" width="567" height="279" || 1.Yandaki animasyonda sabit hızla ahreketine devam eden aracın ilk on saniyeyi kapsayan hız-zaman grafiğini çiziniz.Aracın hızını 25m/s olarak alınız.

2.Bu aracın x=v.t eşitliğinden faydalanarak ilk on saniye için yer değiştirme büyüklüğünü hesaplayınnız.

3. Hız- Zaman grafiğinden yararlanarak hız-zaman grafiği ile zaman ekseninin onuncu saniyesine kadar sınırladğı alanı hesaplayınız.

4. Hesaplanan alan ile hesaplanan yer değiştirme arasında bir bir ilişki var mı? Varsa bu ilişkiyi nasıl açıklarsınız? ||


 * media type="file" key="konum40.swf" width="918" height="344" ||


 * =1.= || [[image:bur4.gif]] || Yandaki Animasyonda hareket eden iki araç ve bu araçlara ait Hız-Zaman grafiğini görmektesiniz.

1.Araçların hareketini ve grafiğin değişimini dikkatlice inceleyiniz. Sizce yapılan hareketler ile grafik arasında nasıl bir ilişki vardır?

2. Kırmızı arabanın Hız-Zaman grafiği neden 4. saniyeden itibaren görünmektedir?

3. Mavi araba daha önce harekete başladığı halde neden geride kamaktadır?

4. Verilen bilgilerden yararlanarak her iki araca ait Konum-Zaman grafiklerini çiziniz. 5. Araçların yer değiştirmelerini bulabilir misiniz? ||
 * =2.= || media type="file" key="bur5.swf" width="528" height="308" || Yandaki animasyonu çalıştırarak kayığın yaptığı farklı hareketleri gözlemleyiniz.

1. Sizce kayık neden farklı noktalara çıkmaktadır?

2. Kayığın yaptığı her hareket için yer değiştirmesi hakkında neler söylenebilir?

3.Kayığın toplam yer değiştirmesi ile aldığı yolu karşılaştırınız? ||
 * =3.= || [[image:bur1.gif width="398" height="243"]] || 1.Yanda verilen grafiği inceleyerek daha önce çizmiş olduğunuz grafiklerle karşılaştırınız.

2.Sizce bu Hız-Zaman grafiğine sahip olan hareketli nasıl bir hareket yapmıştır?

3.Bu grafikten yararlanarak konum-zaman grafiğini çizebilir miyiz? Çizemiyorsak nelere ihtiyacımız var?

4.Hareketlinin yer değiştirmesi sizce ne olabilir? ||
 * =4.= || [[image:bur2.gif]] || Yandaki hareketli araçların hareketini ve hız-zaman grafiğinin değişimini inceleyiniz.

Sizce bu araçların hareketi sonucu oluşan kız-zaman grafiğinin 1. soruda verilen hız-zaman grafiğinden farklı olmasınız sebebi nedir? ||  ||